Wat is burlesque? Een gids voor beginners

Wat het woord betekent

Burlesque is een Frans woord, ontleend aan het Italiaanse burlesco, dat van burla komt, wat grap, spot of bespotting betekent. In de eerste betekenis beschrijft het een werk dat bedoeld is om gelach op te wekken door de stijl of geest van serieuze werken te karikaturiseren. Het Engels gebruikt het woord zo sinds het einde van de 17e eeuw, voor gedichten, toneelstukken en muziek alike. Dat is de wortel van de humor in elke latere versie: burlesque vertrekt vanuit het idee iets groots te nemen en ermee te spelen. Hetzelfde woord wordt in de muziek gebruikt, waar een burlesque-deel een levendig, uitgelaten stuk is, dus je kunt het ook buiten het theater tegenkomen.

Victoriaanse burlesque: parodie op het podium

In Londense theaters tussen de jaren 1830 en 1890 betekende burlesque muzikale komedie die een bekende opera, toneelstuk of ballet parodieerde, vaak in rijmende coupletten vol woordspelingen. De shows bespotten de conventies van het origineel en citeerden eruit. Vrouwen speelden mannenrollen in maillots, maar de stukken zelf waren zelden meer dan bescheiden gewaagd. Madame Vestris bracht vanaf 1831 burlesques op het podium van het Olympic Theatre. Het genre raakte in Londen uit de mode in het vroege begin van de jaren 1890, toen muzikale komedie het overnam.

De Amerikaanse variétéshow

Burlesque stak in de jaren 1840 over naar New York, en het Britse gezelschap Lydia Thompson and the British Blondes maakte er vanaf 1868 een hit van. Amerikaanse shows kregen een driedelige vorm: eerst komische sketches, dan een mix van acts zoals acrobaten en zangers, en dan chorussen. Na verloop van tijd vervingen strippers de zingende en dansende artiesten, en namen als Gypsy Rose Lee en Sally Rand trokken het publiek. In New York greep de burgemeester hard in, en begin jaren 1940 was het formaat daar effectief buiten spel gezet.

De heropleving: neo-burlesque

Vanaf het begin van de jaren negentig bracht een nieuwe generatie, nostalgisch naar het spektakel en de glamour van de oude shows, burlesque terug, eerst in New York en Los Angeles. De heropleving wordt vaak neo-burlesque genoemd. Het omvat alles van klassieke striptease tot moderne dans, theatrale mini-drama's en comedy, en de acts zijn doorgaans eerder sensueel dan seksueel. Ze kunnen cabaret, circuskunsten of aerial silk toevoegen. Dita Von Teese is een van de bekendste neo-burlesque-artiesten. Die mix van tease, humor en circuskunsten is wat je in de meeste moderne shows zult zien.

Burlesque en striptease: het eerlijke antwoord

Ze overlappen elkaar, en de geschiedenis verklaart waarom. Amerikaanse burlesque evolueerde in het begin van de 20e eeuw geleidelijk naar striptease, en striptease is vandaag nog steeds een vast ingrediënt van een burlesque-act. Wat burlesque onderscheidt, is de opbouw: een uitgebreid kostuum, humor, een langzame onthulling en een artiest die de regie over het tempo in handen heeft. De eigen beschrijving van The Mirage benadrukt stijl, humor en interactie met het publiek, en belooft glamour, verleiding en Parijse decadentie. De locatie publiceert geen act-per-act overzicht, dus verwacht sensuele nummers in plaats van een familieshow.

Wie staat er op het podium bij Ohlala

Cirque Rouge, het gezelschap achter de show, zegt sinds 2010 burlesque te brengen. Russell Brunner, aangekondigd als the Love Muscle, is de ringmaster en host in het Engels, waarbij hij fysieke comedy en dans combineert. Kalinka Kalaschnikow, de grande dame van het gezelschap, kiest wekelijks de artiesten en treedt zelf ook op. De Cirquettes vormen de chorus line, bekend om hun choreografie en glamoureuze uitstraling. Gastburlesquedansers, aerial artists en circusartiesten wisselen elkaar af, dus de line-up verandert van week tot week, en de Randy Dandies, met Nobuo Watanabe, spelen live jazz die de sfeer voor de acts bepaalt. De locatie beschrijft de gastartiesten als internationale sterren.

Waar je op moet letten bij een act

Een paar details onderscheiden burlesque van een gewone dansshow. Het kostuum is deel van de act, waarbij veren en glitter evenveel werk verrichten als de choreografie. De eigen beschrijving van de locatie voegt humor, muziek en acteren aan de mix toe, en zegt dat de artiesten het publiek betrekken door de vierde wand te doorbreken en zo een intieme nabijheid te creëren. Er staat ook dat voorstellingen vaak op een charmante en ironische manier maatschappelijke kwesties weerspiegelen. Verwacht eerder de speelse knipoog dan de schok.

Waarom een spiegel tent

Een spiegeltent, Nederlands voor spiegel tent, is een grote tent van hout en canvas, versierd met spiegels en glas-in-lood. De eerste exemplaren werden eind 19e en begin 20e eeuw in België gebouwd als rondreizende danszalen voor kermissen, en slechts een handvol historische tenten is bewaard gebleven. The Mirage is een spiegeltent in het Weense Praterpark, en de locatie zegt dat de intieme setting het publiek dicht bij de artiesten brengt. De zaal heeft lichteffecten, een modern geluidssysteem en het hele jaar door verwarming en airconditioning.

Hoe een avond in The Mirage verloopt

De show, inclusief de pauze, duurt ongeveer drie uur. De presentatie is in het Engels, maar de locatie zegt dat dit slechts een klein deel van de show is, dus je hebt geen sterke Engelse taalvaardigheid nodig om het te volgen. Het viergangendiner wordt rond de voorstelling geserveerd: de eerste twee gangen bij aankomst, de hoofdgang in de grote pauze en het dessert na de show. Door de avond heen verschijnen ook kleine zoete en hartige extra's. Na afloop kun je de artiesten ontmoeten en foto's met hen maken. Foto's, filmen en telefoongebruik zijn tijdens de show zelf niet toegestaan.

Lees verder: Burlesque Ohlala in de Mirage: de avond, stap voor stap

Praktische tips voor eerste bezoekers

Een paar regels helpen om een eerste bezoek vlot te laten verlopen. De dresscode is casual chic, en de huisregels van het ticket sluiten een handvol items uit, hieronder opgesomd. Plaatsen worden vooraf per categorie toegewezen en vrije zitplaatsen zijn niet beschikbaar, dus er is geen geharrewar om een goede tafel, en er zijn geen kortingen voor kinderen, studenten of senioren. Kom aan voordat het diner wordt geserveerd, want de eerste twee gangen komen terwijl u zich installeert, en uw bevestiging vermeldt het tijdstip.

• Dresscode: casual chic, geen shorts, sandalen, mouwloze tops of sportkleding
• Kinderen: vijf jaar en ouder, met een ouder of voogd
• Garderobe voor jassen en rugzakken is verplicht
• Woensdag is Ohlala; vrijdag is een aparte Dinner Club

Lees verder: Ohlala Vienna tickets: welke stoel te kiezen

Voor wie dit niet is

Als u burlesque in de oudere, literaire zin wilt, een parodie op een beroemd toneelstuk, dan is dit het niet: Ohlala is een variétéshow in cabaretstijl met dans, circus en muziek. Als u zich ongemakkelijk zou voelen bij sensuele kostuums en interactie met het publiek, sla het dan over. Als u een rustig diner wilt, de show loopt door tijdens de maaltijd. En de locatie laat geen kinderen onder de vijf toe, dus het is geen familie-avond.